XIV KZD NSZZ „Solidarność”, Poznań 2001



Plakat XIV KZD NSZZ "S", Poznań 2001


W dniach 25-26 października 2001 r. odbył się w Poznaniu XIV KZD NSZZ „Solidarność”. Wzięło w nim udział 348 delegatów z 37 regionów.

Na samym początku obrad Mirosław Kozłowski, przewodniczący Zarządu Regionu Elbląskiego, wystąpił z wnioskiem o umieszczenie w porządku obrad punktu o odwołaniu przewodniczącego KK Mariana Krzaklewskiego. W głosowaniu wniosek upadł. Wówczas Andrzej Buczek, przewodniczący Zarządu Regionu Ziemia Przemyska, zaapelował do Mariana Krzaklewskiego o dobrowolne ustąpienie ze stanowiska, co wywołało głośną reakcję sprzeciwu części delegatów.

Marian Krzaklewski złożył długie sprawozdanie z działalności Komisji Krajowej. Mówił o problemach, z jakimi borykał się Związek – głównie związane z prywatyzacją zakładów pracy i ich restrukturyzacją, a także m. in. o spadku liczby pracowników zapisujących się do związków zawodowych.

Głównym zadaniem zjazdu miało być uchwalenie zmian w statucie Związku. Z powodu różnicy zdań i opinii postanowiono jednak, że do ich uchwalenia dojdzie w późniejszym czasie po szerszej konsultacji w związku.

Dużo czasu na zjeździe zajęła dyskusja nad politycznym zaangażowaniem „Solidarności”. Odczytano list przewodniczącego RS AWS, senatora Mieczysława Janowskiego. Gościem delegatów był premier Jerzy Buzek, którego powitały i skwitowały przemówienie skąpe oklaski (przemówienie premiera Buzka). Niektórzy delegaci zarzucali związkowcom z rządu „skok na kasę”. Zdaniem Jacka Rybickiego klęska AWS to było „zmarnowanie najlepszego pomysłu politycznego minionej dekady”.

(Na podstawie: Jarosław Wierzchołowski, Nowe zadania dla „S”, „Magazyn Solidarność”, listopad 2001, nr 11).

Przegłosowano 10 uchwał i 10 stanowisk, oraz list do papieża Jana Pawła II. Najważniejsze z nich dotyczyły ograniczenia prawa używania znaku i symbolu „Solidarność” przez inne organizacje i struktury polityczne, utworzenia funduszu dla szykanowanych członków „Solidarności” oraz stanowisko w sprawie aktualnej sytuacji w stosunkach pracy. Biuro prasowe zjazdu opublikowało cztery komunikaty, w których informowało o przebiegu zjazdu.



Uchwała ws. ustawy o płacy minimalnej

Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ „S” zobowiązuje Komisję Krajową do:

1) potraktowania projektu ustawy o płacy minimalnej przygotowanej przez Komisję Polityki Społecznej Sejmu III kadencji jako projektu obywatelskiego;

2) zachowania w projekcie postulowanego przez Związek negocjacyjnego systemu ustalania płacy minimalnej z uwzględnieniem kosztów utrzymania, udziału płac w wydatkach rodzin pracowniczych, poziomu bezrobocia oraz harmonogramu dochodzenia płacy minimalnej do 40 proc.płacy przeciętnej;

3) pilotowania akcji zbierania podpisów i reprezentowania sygnatariuszy projektu w procesie legislacyjnym.


Uchwała ws. łączenia funkcji politycznych ze związkowymi

Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ „S” uchyla uchwałę nr 2 X KZD i zobowiązuje Komisję Krajową do wykreślenia paragrafu nr 4 uchwały Komisji Krajowej nr 57/2001 i wpisania w to miejsce „Wprowadza się zakaz łączenia funkcji związkowych na wszystkich szczeblach z kierowniczymi funkcjami w organizacjach politycznych”.



Stanowisko ws. oceny udziału Związku w AWS

Zaangażowanie NSZZ „S” w utworzenie i działalność Akcji Wyborczej Solidarność wymaga rzetelnej oceny.

Zawarcie koalicji z Unią Wolności spowodowało zaniechanie realizacji znacznej części programu wyborczego AWS oraz postulatów NSZZ „S”. Pojawiły się problemy przy wdrażaniu reform, doszło do gorszących kłótni i podziałów wewnątrz koalicji i w samej AWS. Taką  sytuację wykorzystywał prezydent do wetowania ważnych dla ludzi pracy ustaw, dotyczących uwłaszczenia, kontroli prywatyzacji przez prokuratorię, prorodzinnego systemu podatkowego, świadczeń emerytalnych dla służb mundurowych. Zlekceważony został postulat NSZZ „S” prowadzenia prorozwojowej polityki gospodarczej, pomagającej tworzyć miejsca pracy. Wzrastało bezrobocie, pogarszały się nastroje społeczne. Rządy Unii Wolności i AWS doczekały się 23 września 2001 r. surowej oceny wyborców.

Mimo wielokrotnych wezwań Związku (od 1997 r.), ugrupowania tworzące AWS nie stworzyły zwartej formacji politycznej. Możliwość bezpośredniego udziału struktur Związku w działalności politycznej wyczerpała się. Zgoda Krajowego Zjazdu Delegatów na łączenie funkcji publicznych i politycznych oraz związkowych okazała się błędem. Związek uznał więc, że należy wycofać się z AWS. Oznacza to również, że symbole Związku nie mogą być więcej wykorzystywane przez ugrupowania polityczne.

W odmiennych warunkach zewnętrznych realizacja programu wymagać będzie od członków NSZZ „S” większej aktywności i determinacji, również w walce o obronę socjalnych funkcji państwa.


Stanowisko ws. ucywilizowania stosunków pracy w Polsce

Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ „S” oczekuje od pracodawców zrzeszonych w Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych i Konfederacji Pracodawców Polskich rozpoczęcia – wspólnie z organizacjami pracowniczymi – prac nad ucywilizowaniem istniejących stosunków pracy.

Pogarszający się z roku na rok stan praworządności w stosunkach pracy zaprzecza nie tylko budowanej z wielkim trudem społecznej gospodarce rynkowej, ale także zasadom państwa prawa. Nagminne i uporczywe naruszanie podstawowych i uznawanych na całym świecie praw pracowniczych, takich jak: prawo do wynagrodzenia, do odpoczynku, do ochrony zdrowia (m.in. przez stosowanie norm ochronnych czasu pracy, zwłaszcza w warunkach szkodliwych dla zdrowia, ochronę kobiet i pracowników młodocianych) może świadczyć o nieznajomości uregulowań prawnych lub o niskiej kulturze prawnej wielu pracodawców. Środowiska pracownicze nie akceptują zastępowania działań ewidentnie bezprawnych – działaniami na granicy prawa lub wykorzystywaniem luk prawnych, np. zamiast dotychczasowego zatrudniania „na czarno” – zatrudnianie na podstawie kontraktów lub zmuszanie do zmiany statusu prawnego z pracownika na podejmującego działalność gospodarczą; przedłużanie umów na czas określony poprzez aneksy zamiast zawarcia umowy na czas nieokreślony. Z całkowitą dezaprobatą spotyka się fikcyjne likwidowanie podmiotów gospodarczych w celu uniknięcia odpowiedzialności, a następnie podejmowanie przez te same osoby działalności w ramach rzekomo nowego podmiotu o innej nazwie.

Negatywne tendencje w zachowaniach wielu pracodawców szkodzą nie tylko zatrudnianym przez nich pracownikom i wizerunkowi polskiej przedsiębiorczości, ale przede wszystkim innym, działającym zgodnie z przepisami prawa pracodawcom i podmiotom gospodarczym, mogą ponadto przyczyniać się do nieuczciwej konkurencji w obrocie gospodarczym.

NSZZ „S” oczekuje od wszystkich pracodawców działań, które chroniąc godność pracowniczą – pozwolą budować stosunki pracy oparte na wzajemnym szacunku i zaufaniu, przez co doprowadzą do odbudowania znanej już w Polsce przedwojennej zasady „rzetelnego kupca”, dziś – przedsiębiorcy.



Apel ws. naruszenia prawa do wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń

Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ „S” apeluje do parlamentu i rządu, a zwłaszcza do ministra sprawiedliwości o podjęcie natychmiastowych działań w celu przeciwdziałania rażącym naruszeniom jednego z podstawowych praw pracowniczych – prawa do wynagrodzenia.

Organy nadzoru wciąż stwierdzają wzrost nieprawidłowości w tym zakresie, lecz bierność organów ścigania sprzyja bezkarności i nieodpowiedzialności pracodawców, którzy przerzucają ciężar kredytowania działalności gospodarczej na pracowników. Proceder ten przyjął już rozmiary patologiczne. Sytuacja ekonomiczna polskich pracowników mających „zatrudnienie” bez wynagrodzenia jest niejednokrotnie gorsza od bezrobotnych posiadających prawo do zasiłku.

Oczekujemy podjęcia natychmiastowych działań, które zlikwidują te zjawiska i wyeliminują z rynku nieuczciwych i nierzetelnych pracodawców, doprowadzając do ucywilizowania stosunków pracy.


Dokumenty XIV KZD NSZZ „Solidarność”, Poznań 2001:

Dokumenty XIV KZD, Poznań 2001

Dodaj komentarz