Rakowski w stoczni, 25 VIII 1983 r.


25 sierpnia 1983 r., do Stoczni Gdańskiej przybył wicepremier Rakowski na spotkanie z wcześniej dobraną reprezentacją załogi. Kilka dni wcześniej do Gdańska przyjechał minister Jerzy Urban, który omawiał szczegóły wizyty wicepremiera z dyrekcją stoczni oraz Komendą Wojewódzką MO[1]. Stoczniowcy przywitali Rakowskiego skandowaniem „Solidarność zwycięży”, a Urbana śmiechem. Na debatę wszedł Wałęsa, a także około stu członków nielegalnej stoczniowej „Solidarności”, którzy skandowali „Solidarność”. Po wejściu na salę BHP Wałęsa przedstawił w krótkim przemówieniu propozycję podjęcia wspólnych rozmów, gdyż tylko one mogły, jego zdaniem, przyczynić się do wyjścia z pogłębiającego się kryzysu. Rakowski propozycję odrzucił, a za kryzys ekonomiczny winą obarczył „Solidarność” i zachodnie sankcje gospodarcze. Zarzucił związkowi organizowanie bojówek. Obiecywał, że rząd bez przeszkadzających mu „krzykaczy” zbuduje lepszy socjalizm. Wykrzyczał m.in. do zebranych, że za największy sukces narodu polskiego uważa ustanowienie po 1945 roku przyjaźni z „wielkim narodem rosyjskim”. Uzasadniał, że „tylko skończony kretyn polityczny może kwestionować to!”[2]. Odpowiedziały mu oklaski aktywu partyjnego i gwizdy robotników. Na koniec spotkania Rakowskiego wygwizdano a Wałęsę robotnicy zanieśli na rękach pod pomnik Poległych Stoczniowców.

W telewizji pokazano obszerne, fragmenty ze spotkania[3], które było szeroko komentowane w prasie podziemnej jako kompromitacja Rakowskiego i reprezentowanej przez niego władzy[4]. W opinii redakcji „Rozwagi i Solidarności” Rakowski chciał zniszczyć Wałęsę a poniósł sromotną klęskę. Zdaniem redakcji „dla przeciętnego Polaka najważniejsze było, że znów zobaczył Lecha Wałęsę, mówiącego sensownie choć krótko, że pan wicepremier obraził ludzi, wygłupiał się i otrzymał za to zasłużoną odprawę od stoczniowców, choć zdaniem wielu jeszcze zbyt skromną”[5]. W „Gazecie Tczewskiej” pisano bez ogródek: „festiwal chamstwa, głupoty i zaślepienia. […] W tym jednym wystąpieniu Rakowskiego […] ukazała się cała impotencja systemu oraz degeneracja jego reprezentantów”[6].


Leszek Biernacki



[1] ZKR, Jak doktor z szarlatanem, „Rozwaga i Solidarność” 17 IX 1983, bez numeru.

[2] Zapis dźwiękowy spotkania wicepremiera M. Rakowskiego z robotnikami Stoczni Gdańskiej w zbiorach L. Biernackiego.

[3] Całe przeszło dwugodzinne spotkanie było rejestrowane przez kamery telewizyjne. W telewizji pokazano skróconą o 45 minut relację.

[4] Ekstremista, Tyci, tyci, „Solidarność”. Pismo Regionu Gdańskiego” 1 IX 1983, nr 34 (97). Jesienią 1983 r. profesor Leszek Nowak napisał niezwykle popularną broszurę Anty-Rakowski czyli o tym, co wygwizdali wicepremierowi robotnicy, w której scharakteryzował reprezentowane na spotkaniu poglądy Rakowskiego – w podziemiu miała 12 różnych wydań.

[5] ZKR, Jak doktor…, ibidem.

[6] Rakowski w stoczni, „Gazeta Tczewska” 21 IX 1983, nr 12 (13).



Fragmenty nagrań ze spotkania w stoczni:


Fragment pierwszy, czas nagrania 00:06:07

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.


Fragment drugi, czas nagrania 00:05:07

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.


Fragment trzeci, czas nagrania 00:06:18

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.


Fragment czwarty, czas nagrania 00:04:53

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.


Fragment piąty, czas nagrania 00:05:44

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.


Fragment szósty, czas nagrania 00:05:25

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.


Fragment siódmy, czas nagrania 00:05:44

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.


Fragment ósmy, czas nagrania 00:05:31

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.


Fragment dziewiąty, czas nagrania 00:04:24

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.


Dodaj komentarz